Waarom is er nog steeds hongersnood?

Hongersnood is vaak het gevolg van een ander probleem. Zo kan armoede ervoor zorgen dat families te weinig geld hebben voor eten, of voor het kopen van zaden om gewassen te telen. Het komt ook voor dat voedselbevoorrading mensen niet bereikt, omdat ze op de vlucht zijn geslagen voor oorlog of geweld, of omdat hulp niet doorkomt. Of dat gewassen verwoest worden door natuurrampen of extreme weersomstandigheden, waardoor er een acuut voedseltekort ontstaat. Hier lees je wat hongersnood is, hoe hongersnood ontstaat, waar hongersnood is en wat SOS Kinderdorpen doet tegen hongersnood.

Wat is hongersnood?

Hongersnood betekent dat er te weinig voedsel is om alle inwoners van een land of regio te voeden. Voedsel is een van de basisbehoeften van de mens. Hongersnood kan daardoor een maatschappij voor langere tijd ontwrichten. Ondervoeding kan bij volwassenen, maar vooral ook bij kinderen, zorgen voor grote problemen. Zo belemmert het hun groei en zijn ze sneller vatbaar voor ziektes. Voedseltekorten en hongersnood zijn helaas in veel Afrikaanse landen een jaarlijks terugkerend probleem. Door klimaatverandering of natuurrampen, zoals sprinkhanenplagen, mislukken oogsten steeds vaker. Daarnaast worden verschillende gebieden geteisterd door geweld waardoor bevoorradingsroutes slecht begaanbaar zijn of mensen op de vlucht slaan.

Het Global Report on Food Crises 2026 laat zien dat honger wereldwijd een groot probleem blijft. In 2025 hadden 266 miljoen mensen in 47 landen en gebieden te maken met ernstige voedseltekorten (fase 3 of erger). Dat zijn bijna twee keer zoveel mensen als tien jaar geleden. Het aantal ligt wel iets lager dan in 2024 (296 miljoen), maar dat komt vooral doordat er voor minder landen betrouwbare gegevens beschikbaar waren. Het rapport deelt voedselonzekerheid in vijf niveaus in.

• Fase 1 (minimaal): huishoudens kunnen in hun basisbehoeften voorzien.
• Fase 2 (onder druk): huishoudens kunnen alleen nog het meest essentiële eten kopen.
• Fase 3 (crisis): huishoudens zijn vaker dan gemiddeld ondervoed of kunnen alleen eten door hun bezittingen te verkopen.
• Fase 4 (noodsituatie): huishoudens kampen met grote voedseltekorten, met acute ondervoeding en sterfte als gevolg.
• Fase 5 (catastrofe): huishoudens hebben een extreem gebrek aan voedsel en/of andere basisbehoeften. Wanneer er in deze fase niet wordt ingegrepen, zijn de gevolgen afschuwelijk: kritieke ondervoeding en overlijden. 

Wanneer spreek je van hongersnood fase 5?

Voedselonzekerheid in fase 5 heeft armoede, hongersnood, kritieke ondervoeding en overlijden als gevolg. We spreken van deze extreme hongersnood als:

1. 1 op de 5 huishoudens in een bepaald gebied kampt met extreme voedseltekorten;
2. Meer dan 30% van de bevolking in een bepaald gebied acuut ondervoed is;
3. Er iedere dag >2 op de 10.000 mensen sterven.

Hongersnood in cijfers

Acute voedselcrises in 2025 (Global Report on Food Crises 2026):

• Fase 3 of erger: 266 miljoen mensen in 47 landen en gebieden.
• Fase 4: ruim 39 miljoen mensen in 32 landen en gebieden. Dat is bijna drie keer zo veel als in 2016.
• Fase 5: 1,4 miljoen mensen in zes landen en gebieden: Gaza (640.700), Soedan (637.200), Zuid-Soedan (83.500), Jemen (41.200), Haïti (8.400) en Mali (2.600). Sinds 2016 is dit aantal meer dan negenvoudigd, van ongeveer 155.000 mensen in twee landen.
• Hongersnood bevestigd: in 2025 in delen van Gaza en Soedan. Dat was voor het eerst in de geschiedenis van het rapport dat er tegelijk twee werden vastgesteld. In februari 2026 bevestigde nieuwe IPC-data hongersnood in twee extra gebieden in Noord-Darfur (Um Baru en Kernoi).
• Kinderen: 35,5 miljoen kinderen onder de 5 jaar waren acuut ondervoed in 23 landen en gebieden. Bijna 10 miljoen van hen leden aan ernstige acute ondervoeding, de levensbedreigende vorm.

Waar is hongersnood?

In 2025 hadden 47 landen en gebieden te maken met een voedselcrisis waarvoor betrouwbare gegevens beschikbaar waren. Tien landen waren samen goed voor bijna twee derde van alle mensen in acute voedselonzekerheid: Nigeria, Congo, Soedan, Jemen, Afghanistan, Myanmar, Bangladesh, Pakistan, Zuid-Soedan en Syrië.

De ernstigste situaties waren in 2025 te vinden in Gaza en Soedan, waar hongersnood werd vastgesteld. In Gaza had de hele bevolking te maken met fase 3 of erger. Ook in delen van Zuid-Soedan bleef het risico op hongersnood groot. Daarnaast hadden Jemen, Haïti en Mali bevolkingsgroepen die verkeerden in de hoogste fase van voedselonzekerheid.

De werkelijke omvang van de honger ligt waarschijnlijk nog hoger. Voor 18 landen en gebieden waren in 2025 namelijk geen vergelijkbare gegevens beschikbaar, waaronder Ethiopië, Burkina Faso en Congo-Brazzaville, waar in 2024 samen meer dan 27 miljoen mensen in acute voedselonzekerheid zaten.

Lees meer over hongersnood in het Global Report on Food Crises van het World Food Programme.

Hoe ontstaat hongersnood?

De oorzaken van hongersnood zijn vaak het gevolg van andere problemen. De belangrijkste oorzaken van hongersnood zijn:

• Oorlog en conflicten;
• Armoede en economische schokken, zoals prijsstijgingen van voedsel en brandstof;
• Extreme weersomstandigheden, zoals droogte, overstromingen en andere gevolgen van klimaatverandering;
• Een combinatie van deze factoren.

Wat doet SOS Kinderdorpen tegen hongersnood?

Voor families die door armoede kampen met voedseltekorten of hongersnood, bieden we steun via onze familieversterkende programma’s. Daarbij voorzien we waar nodig in basisbehoeften, bijvoorbeeld met voedzame maaltijden, zaden om gewassen te verbouwen en toegang tot gezondheidszorg en begeleiding. Zo helpen we gezinnen door de meest urgente fase heen.

Daarnaast werken we aan economische versterking. Samen met gezinnen kijken we hoe zij hun inkomen kunnen vergroten en hun financiële situatie kunnen verbeteren. Ook ondersteunen we hen bij het maken van keuzes die bijdragen aan een stabiel bestaan en voldoende toegang tot voedsel.

In extreme noodsituaties bieden we humanitaire hulp. Dat doen we vanuit onze bestaande programma’s en vaak samen met andere organisaties, bijvoorbeeld binnen de Dutch Relief Alliance (DRA). We delen voedselpakketten of voedselbonnen uit om mensen direct te ondersteunen. Vervolgens kijken we hoe gezinnen weer zelf in hun levensonderhoud kunnen voorzien, bijvoorbeeld met vee, zaden of ondersteuning bij het opzetten van een onderneming.

Waar mogelijk helpen we ook de oorzaken van een crisis aan te pakken, samen met de gemeenschap. Dat deden we bijvoorbeeld tijdens de sprinkhanenplaag in Oost-Afrika.